|
Onderstaand artikel door Hans Waterman, verscheen in februari 2004 in het muzikanten magazine Music Maker.
|
|
| Customdrums: | Thijs van der Heijden,ambachtelijk trommelmaker sinds 1992 |
 
Het ambacht van trommelmaker lijkt in Nederland tot de bijna uitgestorven beroepen te behoren. Een enkeling wijdt zich er nog aan, zoals John Zijlstra in Amsterdam. Maar ook diens stadgenoot Thijs van der Heijden trad ruim tien jaar geleden toe tot het gilde van drumbouwers. Hij leerde het vak in de USA. "De cursus was voor mij ongelooflijk. Er kwamen enige grote custombouwers langs, zoals Joe Montenieri en de ontwerper van Magstar, om wat geheimen te onthullen." Vroeger hadden wij Nederlanders bijvoorbeeld Royal in Amsterdam en West End uit Den Haag. Waarschijnlijk speelt een portie nostalgie mee in de waardering achteraf van deze merken, want op de vintage drumbeurs die afgelopen oktober werd gehouden in Amstelveen blijkt dat deze twee merken inmiddels een legende op zich zijn geworden. Van Royal is nog redelijk veel in omloop, van het Haagse West End veel minder. Steambending We waren dus verheugd om te zien dat er in Nederland wel degelijk nog een ambachtsman te vinden is die zich bekommert om onze muzikale krijgskunsten. Customdrums, belichaamd door Thijs van der Heijden uit Amsterdam is sinds 1992 bezig met een eigen productie van snaredrums. Het feit dat iemand bereid is om tegen de grote maalstroom in te roeien en zijn hele bestaan afhankelijk maakt van handgemaakte en daardoor niet echt goedkope producten, geeft genoeg reden voor een middagje verkenning. Natuurlijk is Thijs van huis uit drummer en hij heeft in bands met de meest uiteenlopende genres gespeeld. Maar omdat onze trommelprofessie vaak ontoereikend om het dagelijkse brood op de plank te brengen, heeft hij ook gestudeerd en gewerkt als industriële vormgever. Mede door deze professie beschikt Thijs over een ruim inzicht in technologie en materialen, over hoe je prototypes bouwt en hoe je vanuit materialen dingen kunt ontwikkelen. Zijn vader had ooit een boot gebouwd en Thijs had hierdoor veel opgestoken over het werken met hout. 'Ik heb op een gegeven moment een advertentie in Modern Drummer gezien en onmiddellijk ingeschreven op een cursus in Massachussettes in het bouwen van custom drums en steambending, dat is het buigen van massieve planken voor de ketels met hete stoom in een mal. Fulltime bouwer Als je boven het Noordoosten van Amerika vliegt, dan begrijp je die mapletraditie van de USA heel goed. Ik leerde daar werken met zogenaamd 'groen hout,' vers gezaagd hout. Noble & Cooley werkt bijvoorbeeld met deze methode. Het kan wel maanden duren voordat het hout voldoende is ingedroogd en uit de mallen kan. Je kunt ook hout nemen dat voor die tijd geforceerd in een oven of in hallen is gedroogd - de Amerikanen noemen dit kilndried hout - dat werkt sneller maar om te stomen moet je het dan weer vochtig maken. Alleen kan de nadroging meestal korter, waardoor het uiteindelijk sneller werkt'. 'De cursus was voor mij ongelooflijk omdat ik in een korte tijd alles te horen kreeg wat je normaal gesproken met veel moeite zelf moet uitvinden. Er kwamen enige grote custombouwers zoals Joe Monteneiri en de ontwerper van Magstar langs om wat geheimen te onthullen: over draagranden, snaarbedden en afwerking. Er waren toen nog minder custombouwers in Amerika dan nu, dus het was een klein wereldje. Sinds ongeveer een anderhalfjaar kan ik me fulltime met het custom bouwen bezig houden.' Thijs van der Heijden is zich terdege bewust van de grote 'battle of the snares' en heeft zich daarom gespecialiseerd in het bouwen van zogenaamde segment shells. 'Ik vond het steambending en ook het traditionele bouwen in gelaagde ketels op die cursus interessant genoeg. Maar iemand legde en passant uit hoe je uit houtsegmenten ketels kunt bouwen. Ik hoorde zo'n segmentshell en vond dat klankmatig gelijk erg boeiend. Je zaagt de houtelementen rond, daardoor is de ketel helemaal spanningsvrij en kan hij volledig resoneren. In theorie kun je zeggen dat het uithollen van een boomstam het beste is, maar vind maar eens een geschikte boom die helemaal symmetrisch is gegroeid en uiteindelijk niet vervormt en scheurt.'  In principe is de keuze bij Custom Drums geheel vrij; je kunt je eigen opties voor de ketels, hardware en draagranden doorvoeren, maar de segmentketels zijn zonder twijfel het mooiste dat Thijs te bieden heeft. Doordat de ketel spanningsvrij is en er relatief weinig lijm in zit heeft van der Heijden een voorkeur voor de segmentsnares ten opzichte van de massieve, gebogen ketels. 'Dat komt omdat je binnenin geen verstevigingsringen nodig hebt - ze klinken supergevoelig en hebben een groter tonaal en dynamisch bereik. Bovendien kan ik houtsoorten mengen, waardoor je als het ware een eigen recept kunt toepassen. Eigenlijk het optimum dat je zoekt in een snare. Bij gebogen ketels gebruik ik wel verstevingsringen die deels dienen als extra steun om de ketels rond te houden maar die ook een functie hebben in de projectie.' 'Ik had ooit behoefte aan een tweede drumstel en koos naast mijn oude Slingerland voor een Yamaha Recording. Dat was een eye-opener omdat ik toen ik hem demonteerde, zag wat er vanaf de jaren zestig gebeurd was in de drumtechnologie. Dat maakt het best moeilijker om je te profileren. Het is ook mogelijk om bij mij oude en nieuwe sets naar behoefte aan te passen aan de persoonlijke wensen. Deze vorm van customizing heb ik ook al toegepast bij nieuwe Ayotte of DW trommels.' De hardware op de eigen snares is deels geïmporteerd maar Thijs zet af en toe de blokjes, mechanieken en de snare-butts naar eigen hand. Wel op zijn plaats is een speciale vermelding van het prachtige Nickel Drumworks snarenmechaniek, een gepatenteerd haakmechaniek van staal en kunststof met een glijdende souplesse. Fraai oogt de oplossing op de beuken snare waarbij op de enkele spanblokjes lange messing busjes zijn gemonteerd. Let wel dat er veel handwerk in de trommels zit en dat veranderingen meerkosten met zich meebrengen. Zo zijn alle denkbare snares bestelbaar met de hier genoemde segment- of stoomgebogen ketels. Thijs van der Heijden gebruikt voor het meer traditionele werk ook de befaamde Keller maple ketels die uit meerdere lagen bestaan. Al jarenlang is Keller de hofleverancier voor grote Amerikaanse merken zoals Gretsch en Nobel&Cooley (en tot voor kort ook DW). Op bestelling maakt Thijs een complete drumset op basis van Keller ketels, die binnenkort ook op de markt komt met warmklinkende mahonie trommels. Bijzonder zijn de ketels van wengé en purple heart hout. Door het bouwen in segmenten is het mogelijk om kleurvariaties aan te brengen. Een verder voordeel van de segmenttechniek is dat Thijs de draagranden voor de vellen kan maken van het blonde maple en dat levert visueel in combinatie met wengé of purple heart een subtiel spektakel op. Van der Heijden zorgt ervoor om bij betrouwbare houthandelaren in te kopen die werken met universele keurmerken, zodat het milieu geen verdere klappen krijgt door onze muziekzucht. De segment shells worden naturel afgewerkt met olie en wax, of politoer en /of lak. Ply shells kunnen ook gestaind (gekleurde beits) worden, of in dekkende gekleurde lak worden afgewerkt. Ik had de afgebeelde snaredrums even in het testhok om een snelle speelcheck te doen en we hebben niets dan lof voor de klankmatige potentie van de snares van Customdrums. Vooral de 13 inch beuken met houten spanranden deed de tester snorren van plezier. Een warme en snelle respons die door de hoepels nog wat in warmte wordt opgeklopt. Het is een snare die zeer geschikt is voor jazzdrummers, maar ook de rockers zullen ingenomen zijn met de rijke klank. Eén van de organisatoren van de Vintage Drums show - Tanco Baart - had de kleine 12 inch wengé snare met maple draagranden aan ons afgestaan en de klank van deze kleine oplawaai doet je een grotere 14 inch alleen maar vrezen. Hoewel je zo'n kleine altijd hoog in het geluidsbeeld moet zetten klonk hij krachtig en rond met een verbazend groot stemmingsbereik.  Prijsvoorbeelden: 12 x 6,5 wengé met maple draagranden: € 745.- 13 x5 mahonie € 660.- 13 x5 beuken met maple hoepels € 720.- 14 x 6,5 maple met buisblokjes € 725.- deze snares zijn allemaal uit segmenten opgebouwd. Voor verdere informatie: www.customdrums.nl Of : thijs@customdrums.nl |
|
